LOST GENERATION
Ku:
Leni Anggraeni
“Jika
Anda bertanya apa manfaat pendidikan, maka jawabannya sederhana: Pendidikan
membuat orang menjadi lebih baik dan orang baik tentu berprilaku mulia.”
-Plato,
428-347 SM –
Plato nyebutkeun yén
mangpaat tina atikan nya éta ngahasilkeun manusa nu leuwih hadé sarta jalma
hadé tangtu miboga prilaku nu mulya. Tapi, kaayaan ayeuna geus teu saluyu deui,
malahan mah réa kriminalitas nu
kajadian di sakola. Padahal, sakola tempatna ngadidik sarta ngahasilkeun jalma
nu terdidik. Geus euweuh paribasa murid sieun ku guru lantaran ayeuna mah geus
aya Undang- Undang Perlindungan Anak (UUPA) No. 23 Tahun 2002 nu nyebutkeun
yén:
“Anak di
dalam dan di lingkungan sekolah wajib dilindungi dari tindakan kekerasan yang
dilakukan oleh guru, pengelola sekolah atau teman-temannya di dalam sekolah
yang bersangkutan, atau lembaga pendidikan lainnya.”
Nu kaaspu kekerasan
dumasar pasal 69 nya éta kekerasan fisik,
psikis, jeung seksual”[1]. Balukarna guru kurang tegas ka
siswa sarta nurunkeun wibawa guru dihareupeun murid. Khususna di kalangan
siswa-siswa nu sok ngalanggar tata tertib sakola lantaran kurang teges dina
nerapkeun hukuman. Siswa ogé loba nu sangeunahna teu ngajaga sikep kanu jadi
Guru. Kaayana nu geus béda antara jaman Bihari jeung kiwari. Baheula mah ku guru ngaji ogé geus sieun boh
éta muridna, masarakat atawa preman sok papada ngahormat kanu jadi guru. Loba
kasieunna ku guru téh, nepikeun ka méré hukuman ka murid sangkan disiplin jeung
dianggap biasa-biasa waé. Tapi, jaman kiwari kanu jadi guru geus loba nu teu
ngahormat. Réa kasus murid ngalaporkeun guru ka pulisi, atawa kasus pelecehan seksual nu dilakukeun ku budak
SD, atawa pemerkosaan nu dilakukeun ku guru ka murid. Nepikeun, tindakan hukuman sangkan murid
disiplin, ayeuna mah disebut tindakan
kekerasan lantaran aya HAM (Hak Asasi
Manusia) nu jadi ‘jebakan’ pikeun guru pasca
arus reformasi.
Naon nu
ngalantarankeuna?, Naha ieu balukar tina parobahan jaman (globalisasi)?, Naha
Undang-Undang?, atawa salah dina ngatik
boh guru atawa kolotna?. ieu fenomena
rusakna moral nu geus ngaprihatikeun dina kahirupan masarakat. Saupama kaayanan ciga kieu diantep waé tanpa
aya solusina nagara bisa hancur ku kaayaan moral nu amburadul sarta nyababkeun
leungitna generasi (lost generation).
Pangaruh Globalisasi
Kiwari katelahna jaman
globalisasi. Réa jalma nu ngahartikeun yén jaman globalisasi nya éta jaman nu
teu kawatesan dina sagala hal jaman ‘kabebasan’. Ieu hal dibuktikeun ku ayana
masarakat mancanagara nu bisa ngaakses ti hiji nagara ka nagara séjénna.
Balukarna ka masarakat nya éta parobahan pola hirup manusa. Globalisasi mawa
pangaruh diantarana aya dampak positif
jeung dampak negatif. Dampak negatif diantarana kekerasan, penyalahgunaan obat-obat terlarang, seks bebas, jeung kriminalitas. Tungtungna ngabalukarkeun
leungitna karakter bangsa.
Ancaman leungitna
karakter geus ngajanggéléek sacara nyata. Ajén-ajén karakter nu luhur geus kabawa
ku arus globalisasi, utamana kasalahan dina ngamaknaan harti kabebasan
demokrasi jeung kurangna pangaweruh kana filosofi tehnologi. Kamajuan téhnologi
ogé mawa pangaruh positif pikeun manusa, tapi mawa pangaruh negatif lamun
disalahgunakeun. Numutkeun Setiawan (tina kompas, 29 September), tehnologi
bakal ngahancurkeun umat manusa lantaran tilu hal. Kahiji, teknologi bisa ngagampangkeun dina kahirupan. Ngarubah manusa jadi
jalma nu serba-instan, teu ngargaan kana proses; kadua, tehnologi bisa
ngadekeutkeun nu jauh, tapi ngajaauhkeun nu deukeut. Hiji jalma ngarasa asing di lingkungan sekitar, kurang peka
kana lingkungan sabudeureun, jeung teu paduli sabudeureuna lantaran instens kana tehnologi, katiga;
tehnologi nimbulkeun prilaku konsumtif [2].
Fenomena
ruksakna karakter bisa mekar lamun masarakat salaku pamké téhnologi teu maham
kana filosofi tehnologi nepikeun salah dina ngamangfaakeun fungsi téhnologi. Contona,
fungsi handphone pikeun komunikasi,
nendeun data nu penting, dokumentasi hal-hal nu sipatna pribadi. Pikeun
pelajar, ajén téhnologi geus robah fungsi jadi prasyarat pergaulan jeung simbol-simbol kelas sosial. Nepikeun
timbul sikep bullying, peer group (geng),
jsb.
Undang-Undang
Patalina jeung
undang-undang, pamaréntah hadéna kudu geus ngaréalisasikeun perlindungan guru, sangkan adil antara
guru jeung murid. Guru ngarasa aman jeung laluwasa dina ngajar sarta teu babari
ngadiskriminasi. Dumasar Pasal
39 ayat (1) Undang-undang Nomor 14 Tahun 2005 nyebutkeun yén :
“Pemerintah,
pemerintah daerah, masyarakat, organisasi profesi, dan/ atau satuan pendidikan
wajib memberikan perlindungan terhadap guru dalam melaksanakan tugas.
Selanjutnya pada pasal (2) disebutkan bahwa “perlindungan sebagaimana dimaksud
pada ayat (1) meliputi perlindungan hukum, perlindungan profesi, serta
perlindungan keselamatan dan kesehatan kerja. Selain itu, juga diperlukan
perlindungan terhadap hak kekayaan intelektual guru mengingat banyak guru yang
menulis karya ilmiah dan membuat karya inovatif seperti buku pelajaran, buku referensi,
alat peraga atau media pembelajaran, software,aplikasi, dan sebagainya[3].
Lingkungan Kulawarga
Lingkungan kulawarga
diantarana aya peran kolot, jeunng kaayan sabudeuereunna nu ngadukung dina
proses pendidikan. Di jaman kiwari reá kolot nu laporan ka LSM atawa pulisi
lantaran anakna katalikung ku kasus leutik misalna dicarékan atawa
disintrek.Nepikeun ka anakna laporan kanu jadi kolot. Padahal can tangtu saha nu salah. Lantaran
ngadéngé sapihak ti anakna. Hadéna mah saméméh ngalaporkeun téh ngaklarifikasi
langsung ka guruna. Komo deui langsung néangan media. Biasana oknum ti kalangan
berpendidikan nu ngarasa nyaho kana pancén salaku kolot.
Ku
kituna, urgensi pendidikan karakter mutlak kudu aya. Pendidikan karakter nya
éta salah sahiji pikeun nyaring efek
globalisasi nu negatif. Pendidikan karakter nya éta pendidikan nu ngajarkeun
hakékat karakter dumasar tilu ranah diantaara cipta, rasa jeung karsa[4]. Tujuanna
nya éta pikeun ningkatkeun pangaweruh, sikep jeung kaparigelan dumasar opat
pilar kaparigelan. Tapi, can nunjukeun hasil nu alus. Ieu hal disababkeun ku
pamahaman kolot nu masih minim, lingkungan nu teu kondusif, jeung situasi negara nu subur ku jiwa korup.
Sangkan
pendidikan karakter ngawujud dina kahirupan sapoopé jeung moral siswa teu amburadul
diperlukeun gawé bareng antara kolot, pamaréntah, jeung Guru. Ku cara
sosialisasi nyaruakeun prinsip nu ngawincik tina UU, saperti peraturan tata tertib
sakola di mana antara murid, kolot, jeung guru geus nyaho sarta sapuk kana tata
tertib nu geus ditangtukeun sangkan euweuh paribasa guru ngalanggar UU atawa
murid nu ngalanggar aturan. Sarta guru salaku nu ngadidik kudu bisa
ngaimplementasikeun pendidikan karakter nu saluyu jeung kaayan lingkunganna boh
éta kondisi alam atawa sosial sabab pendidikan karakter teu bisa disaruakeun
jeung sakola nu séjén .
[1]Idris
Apandi, Guru dalam Sanderaan Undang-undang Perlindungan Anak, terdapat di: http://www.kompasiana.com/idrisapandi/guru-dalam-sanderaan-undang-undang-perlindungan-anak_574007b33cafbdd60e3a4caa diakses pada:
21 Mei 2016 14:01:12
Tidak ada komentar:
Posting Komentar